BELASTING & REGELGEVING

Crypto in box 3: hoe werkt dat precies?

Door Carina · Bijgewerkt juli 2026 · Leestijd: 6 minuten

DISCLAIMER - GEEN FINANCIEEL ADVIES

De informatie op deze pagina is uitsluitend bedoeld voor educatieve doeleinden en ter vermaak. Alles wat Carina deelt is gebaseerd op haar persoonlijke ervaring en mening. Dit is GEEN financieel advies. Beleggen in cryptocurrency brengt aanzienlijke risico's met zich mee - je kunt (een deel van) je inleg verliezen. Doe altijd je eigen onderzoek (DYOR) en raadpleeg een erkend financieel adviseur voordat je beslissingen neemt. CryptoCarina.nl is niet verantwoordelijk voor beslissingen die bezoekers nemen op basis van de content op deze website.

Kort antwoord: In Nederland valt crypto in box 3 als "overige bezittingen". De Belastingdienst kijkt niet naar je winst of verlies, maar naar de totale waarde op 1 januari. Over het deel boven de vrijstellingsgrens betaal je belasting op basis van een fictief rendement. Dit systeem is omstreden en kan de komende jaren veranderen.

Hoe werkt box 3?

Box 3 is het deel van de belastingaangifte dat gaat over je vermogen. Daarin zitten je spaargeld, beleggingen, een tweede woning en ook je crypto. De Belastingdienst gaat ervan uit dat je een bepaald rendement hebt behaald op dat vermogen, ongeacht of dat daadwerkelijk zo is. Dat fictieve rendement wordt belast tegen een vast tarief.

Crypto valt in de categorie "overige bezittingen", samen met aandelen en beleggingsfondsen. Die categorie heeft een hoger fictief rendement dan spaargeld. Dat betekent dat je over crypto meer belasting betaalt dan over hetzelfde bedrag op een spaarrekening.

Het systeem is de afgelopen jaren meerdere keren ter discussie gesteld. De Hoge Raad heeft geoordeeld dat het oude forfaitaire stelsel in sommige gevallen oneerlijk was. De overheid werkt aan een nieuw systeem, maar tot die tijd geldt de huidige regeling.

Hoe wordt de belasting berekend?

De berekening gaat in stappen. Eerst tel je al je bezittingen in box 3 bij elkaar op op 1 januari: spaargeld, beleggingen, crypto en overig. Daarvan trek je eventuele schulden af. Het resultaat is je netto vermogen in box 3.

Van dat netto vermogen gaat de vrijstellingsgrens af. Wat overblijft, is het belastbare deel. Over dat belastbare deel berekent de Belastingdienst een fictief rendement. Het tarief over dat fictieve rendement is 36% (2026). De precieze berekening is complex omdat er verschillende categorieen zijn met verschillende fictieve rendementen.

Klinkt ingewikkeld? Dat is het ook. De online aangifte van de Belastingdienst berekent het automatisch als je de juiste bedragen invult. Maar als je het wilt controleren, is een belastingadviseur waardevol.

Een vereenvoudigd voorbeeld

Stel, je hebt op 1 januari 20.000 euro aan crypto en 10.000 euro op een spaarrekening. Je totale vermogen in box 3 is 30.000 euro. Als de vrijstellingsgrens 57.000 euro is (voor alleenstaanden), betaal je geen belasting want je zit eronder.

Maar stel dat je 80.000 euro aan crypto hebt. Dan is het deel boven de vrijstellingsgrens belastbaar. Over dat deel wordt een fictief rendement berekend en daarover betaal je 36% belasting. Het exacte bedrag hangt af van de categorieen en de actuele fictieve rendementen.

Portretfoto van Carina van CryptoCarina.nl

Mijn eigen ervaring

Box 3 was voor mij een van de meest verwarrende onderwerpen toen ik begon met crypto. Ik dacht eerst dat ik belasting moest betalen over elke transactie, maar zo werkt het in Nederland niet. Het draait om de waarde op 1 januari, niet om hoeveel je hebt gehandeld. Zodra ik dat eenmaal begreep, werd het een stuk overzichtelijker. Maar ik raad iedereen aan om het een keer met een adviseur door te nemen.

Veelgestelde vragen

Telt crypto op een buitenlandse exchange ook mee voor box 3?

Ja, al je crypto telt mee, ongeacht waar het staat. Op een Nederlandse exchange, een buitenlandse exchange of in je eigen wallet - het moet allemaal worden opgegeven.

Wat als mijn crypto op 1 januari veel waard was maar daarna is gekelderd?

Dan betaal je toch belasting over de waarde op 1 januari. Dat is een bekende frustratie van het box 3-systeem en een van de redenen waarom er discussie over is.

Verandert box 3 binnenkort?

De overheid werkt aan een nieuw systeem dat belasting heft over het werkelijke rendement in plaats van een fictief rendement. Wanneer dat ingaat en hoe het er precies uitziet, is nog niet definitief. Houd de berichtgeving van de Belastingdienst in de gaten.

Vergeet je crypto cursus niet

Wil je crypto stap voor stap leren begrijpen, in gewone taal en zonder ingewikkeld jargon? In de cursus Crypto met Carina neem ik je mee door alle basisbegrippen, op basis van mijn eigen ervaring.

Bekijk de cursus Crypto met Carina

▶ Volg Carina ook op YouTube

Carina van CryptoCarina.nl

Over CarinaCarina deelt op CryptoCarina.nl en YouTube haar persoonlijke ervaring met crypto, van de eerste aankoop tot XRP, XLM en ISO 20022. Alles in gewone taal, altijd zonder financieel advies.